شهرهای خلاق خوراک نه تنها به حفظ فرهنگ غذایی محلی کمک می‌کنند بلکه با تقویت هویت فرهنگی و افزایش حس تعلق اجتماعی در میان ساکنان، نقش مهمی در توسعه پایدار جوامع ایفا می‌نمایند.

شهرهای خلاق خوراک، مانند رشت و کرمانشاه ، می‌توانند نقش مهمی در تاب‌آوری اقتصادی ایفا کنند. کرمانشاه به عنوان سی و هفتمین شهر خلاق خوراک در جهان شناخته شده است.

این انتخاب توسط سازمان یونسکو در تاریخ ۱۷ آبان ۱۴۰۰ (۸ نوامبر ۲۰۲۱) انجام شد و کرمانشاه به عنوان دومین شهر خلاق خوراک ایران پس از رشت معرفی گردید این شهرها با توجه به تنوع و غنای فرهنگی و غذایی خود، ظرفیت‌های بالایی برای توسعه پایدار و اقتصادی دارند.
به گزارش باختر فرهنگ غذایی هر منطقه نمایانگر تاریخ، آداب و رسوم و تنوع زیستی آن است.

شهرهای خلاق خوراک با برگزاری جشنواره‌ها، بازارهای محلی و رویدادهای فرهنگی، فرصت‌هایی برای معرفی غذاهای سنتی و محلی فراهم می‌کنند.

این فعالیت‌ها نه تنها به حفظ روش‌های پخت و پز سنتی کمک می‌کند، بلکه نسل‌های جدید را نیز با ارزش‌های فرهنگی خود آشنا می‌سازد. به عنوان مثال، آموزش آشپزی سنتی به جوانان می‌تواند به انتقال دانش و مهارت‌های مربوط به غذاهای محلی کمک کند.

نقش شهرهای خلاق خوراک در توسعه اجتماعی و تاب‌آوری اقتصادی

۱٫ توسعه گردشگری
شهرهای خلاق خوراک به دلیل تنوع غذایی و فرهنگ محلی، می‌توانند مقصدهای جذابی برای گردشگران باشند. به عنوان مثال، رشت به عنوان تنها شهر خلاق خوراک شناسی یونسکو در ایران، دارای ۲۲۰ نوع خوراک محلی است که می‌تواند به جذب گردشگران داخلی و خارجی کمک کند.

این گردشگری نه تنها به افزایش درآمد محلی کمک می‌کند بلکه باعث ایجاد فرصت‌های شغلی نیز می‌شود.
انتخاب کرمانشاه به عنوان شهر خلاق خوراک می‌تواند زمینه‌ساز رونق گردشگری در این استان باشد.

مسئولان محلی بر اهمیت همکاری بخش خصوصی و دولتی برای بهره‌برداری از این ظرفیت تأکید دارند. برنامه‌ریزی برای برگزاری رویدادهای مرتبط با خوراک و ایجاد خانه خلاق خوراک از جمله اقداماتی است که در حال انجام است.

این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که کرمانشاه می‌تواند به یک مقصد جذاب برای گردشگران علاقه‌مند به فرهنگ و غذا تبدیل شود و با توجه به تنوع غذایی و تاریخی آن، پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری دارد.

۲٫ ترویج محصولات محلی
تکیه بر تولیدات محلی و استفاده از مواد اولیه بومی، به کاهش وابستگی به واردات و افزایش خودکفایی اقتصادی کمک می‌کند. با افزایش آگاهی عمومی در خصوص تغذیه سالم و رونق بازارهای محلی، این شهرها می‌توانند از نوسانات اقتصادی جهانی مصون بمانند.
کرمانشاه به عنوان **شهر خلاق خوراک** در یونسکو، با تکیه بر تولیدات محلی و استفاده از مواد اولیه بومی، نقش مهمی در کاهش وابستگی به واردات و افزایش خودکفایی اقتصادی ایفا می‌کند.

این شهر با داشتن نزدیک به ۸۰ نوع غذا و خوراک، ۱۱ نوع نان و ۲۰ نوع شیرینی، ظرفیت‌های فراوانی در حوزه خوراک دارد که شامل غذاهای سنتی مانند «روغن کرمانشاهی»، «نان برنجی» و «خورشت خلال» می‌شود.

انتخاب کرمانشاه به عنوان سی و هفتمین شهر خلاق خوراک جهان، فرصتی برای رونق گردشگری و معرفی فرهنگ غذایی این منطقه به جهانیان فراهم می‌آورد.

بهبود زیرساخت‌های گردشگری و توجه به تنوع غذایی محلی می‌تواند به جذب گردشگران کمک کند و در نتیجه، درآمدزایی و اشتغال‌زایی را افزایش دهد.
این انتخاب همچنین می‌تواند به حفظ میراث غذایی و فرهنگی کرمانشاه کمک کند، زیرا غذا بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت هر منطقه است. با ترویج استفاده از مواد اولیه محلی، کرمانشاه نه تنها به خودکفایی اقتصادی دست می‌یابد بلکه می‌تواند الگوی مناسبی برای سایر شهرها باشد تا از ظرفیت‌های بومی خود بهره‌برداری کنند.

۳٫ ایجاد فرصت‌های شغلی
شهرهای خلاق خوراک با ایجاد مشاغل مرتبط با صنایع غذایی، رستوران‌ها و بازارهای محلی، می‌توانند به کاهش بیکاری و افزایش درآمد خانوارها کمک کنند. این امر باعث تقویت اقتصاد محلی و افزایش تاب‌آوری در برابر بحران‌های اقتصادی می‌شود.

شهرهای خلاق مواد غذایی با ایجاد فرصت‌های شغلی در صنایع غذایی، نقش اساسی در کاهش بیکاری و افزایش درآمد خانوارها ایفا می‌کنند.

این شهرها از اقتصادهای محلی غذایی بهره‌برداری می‌کنند که شامل کسب‌وکارهای کوچک و متوسط است و به نیازهای مصرف‌کنندگان برای گزینه‌های آشپزی تازه، محلی و متنوع پاسخ می‌دهد. تحقیقات نشان داده‌اند که این نوع اقتصادها مزایای قابل توجهی را به همراه دارند، از جمله افزایش درآمد و فرصت‌های توسعه کسب‌وکار.

با ترویج بازارها و رستوران‌های محلی، شهرهای خلاق مواد غذایی می‌توانند به رشد شغلی در بخش‌هایی مانند فرآوری غذا، مهمان‌نوازی و گردشگری کمک کنند.

به عنوان مثال، مناطق شهری که در زمینه آشپزی سرمایه‌گذاری می‌کنند، نه تنها مشاغل جدیدی ایجاد می‌کنند، بلکه همچنین بازدیدکنندگان را جذب کرده و اقتصاد محلی را تقویت می‌نمایند. اثر چندبرابری هزینه‌ها در مشاغل محلی نیز این تأثیر را بیشتر تقویت می‌کند؛ زیرا پولی که به صورت محلی خرج می‌شود، تمایل دارد در جامعه گردش کند و از مشاغل و خدمات دیگر حمایت کند.

علاوه بر این، ابتکاراتی که به سمت سیستم‌های غذایی پایدار حرکت می‌کنند، با ارائه آموزش و توسعه مهارت‌ها برای ساکنان، می‌توانند به شکل‌گیری یک اقتصاد محلی پویا کمک کنند.

تمرکز بر پایداری نه تنها به مسائل زیست‌محیطی پاسخ می‌دهد، بلکه فرصت‌های شغلی جدیدی را در مشاغل نوآورانه مواد غذایی شهری ایجاد می‌کند.

ادغام استراتژی‌های غذایی خلاقانه در برنامه‌ریزی شهری می‌تواند منجر به ایجاد اقتصادی منعطف و تاب آور شود که در نهایت به نفع افراد و جوامع خواهد بود.

۴٫  تقویت هویت فرهنگی
شهرهای خلاق خوراک با حفظ و ترویج فرهنگ غذایی محلی، هویت فرهنگی خود را تقویت کرده و به افزایش حس تعلق اجتماعی در میان ساکنان کمک می‌کنند. این حس تعلق می‌تواند منجر به مشارکت بیشتر مردم در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی شود.

شهرهای خلاق خوراک، به عنوان مراکزی که در آن‌ها غذا نه تنها به عنوان منبع تغذیه بلکه به عنوان نمادی از فرهنگ و هویت محلی شناخته می‌شود، نقشی کلیدی در حفظ و ترویج فرهنگ غذایی محلی ایفا می‌کنند.

این شهرها با تکیه بر تنوع و غنای فرهنگ‌های غذایی خود، به تقویت هویت فرهنگی ساکنان کمک می‌کنند و حس تعلق اجتماعی را در میان آن‌ها افزایش می‌دهند.

غذا یکی از مهم‌ترین عناصر هویت فرهنگی است.

در شهرهای خلاق خوراک، غذاها به عنوان نمادهایی از تاریخ و فرهنگ محلی شناخته می‌شوند. این شهرها با ترویج غذاهای محلی و ایجاد فضاهایی برای تعامل اجتماعی، مردم را به مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی تشویق می‌کنند.

این تعاملات نه تنها باعث تقویت روابط اجتماعی می‌شود بلکه احساس تعلق به جامعه را نیز افزایش می‌دهد. ساکنان با شرکت در رویدادهای غذایی، احساس هویت مشترک و تعلق به یک فرهنگ خاص را تجربه می‌کنند.

حضور در رویدادهای مرتبط با غذا، مانند جشنواره‌های غذایی یا بازارهای محلی، فرصتی برای ارتباط با دیگران فراهم می‌کند. این نوع تعاملات اجتماعی می‌تواند منجر به ایجاد شبکه‌های اجتماعی قوی‌تر و حس همبستگی میان ساکنان شود.

همچنین، این رویدادها باعث جذب گردشگران نیز می‌شوند که خود به تنوع فرهنگی و اقتصادی شهر کمک می‌کند.

دکتر محمدرضامقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری ایران در خاتمه اضافه میکند به طور کلی، شهرهای خلاق خوراک با استفاده از ظرفیت‌های محلی خود می‌توانند به عنوان محرک‌های کلیدی برای تاب‌آوری اقتصادی عمل کنند. این رویکرد نه تنها به رشد اقتصادی کمک می‌کند بلکه باعث افزایش کیفیت زندگی ساکنان و حفظ محیط زیست نیز خواهد شد.
شهرهای خلاق خوراک نه تنها به حفظ فرهنگ غذایی محلی کمک می‌کنند بلکه با تقویت هویت فرهنگی و افزایش حس تعلق اجتماعی در میان ساکنان، نقش مهمی در توسعه پایدار جوامع ایفا می‌نمایند.