آیین شب چله یا شب یلدا در کرمانشاه یکی از مهم‌ترین و زیباترین جشن‌های باستانی ایران است که به طور خاص در میان مردم این استان به شکلی ویژه برگزار می‌شود. این جشن به عنوان طولانی‌ترین شب سال، نمادی از پیروزی نور بر تاریکی و آغاز فصل زمستان محسوب می‌شود.

به گزارش باختر در کرمانشاه، به دلیل آب و هوای سرد، نشستن دور کرسی یکی از رسوم رایج در شب یلدا بوده است.
هم اکنون نیز خانواده‌ها معمولاً در خانه بزرگترها، مانند پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، جمع می‌شوند و سفره یلدا را بر روی کرسی می‌چینند. این سفره شامل انواع خوراکی‌ها و تنقلات است که اعضای خانواده از آن لذت می‌برند.
در این شب، شعرخوانی از آثار حافظ و فردوسی و همچنین قصه‌گویی از افسانه‌های محلی مانند داستان “کر صیاد” بسیار مرسوم است. بزرگترها داستان‌ها را نقل می‌کنند و جوان‌ترها با دقت به آن‌ها گوش می‌دهند.
داستان “کر صیاد” یا “پسر صیاد” یکی از افسانه‌های کهن و اسطوره‌ای مردم کرمانشاه است که به روایت آغاز بهار کردی می‌پردازد. در این داستان، خانواده‌ای از صیادان به دلیل سرمای سخت زمستان و کمبود غذا در تنگنا قرار می‌گیرند. پسر بزرگ خانواده، برای جستجوی شکار و خبر گرفتن از بهار، به کوه می‌رود، اما در سرمای شدید بهمن گرفتار شده و جان خود را از دست می‌دهد.
پسر کوچک‌تر نیز برای نجات برادرش به کوه می‌رود و سنگی را بر دوش می‌کشد تا از سرما محفوظ بماند. او تا صبح در کوه می‌ماند و سرانجام با ناتوانی به خانه بازمی‌گردد. پس از دو روز بیماری، او نیز فوت می‌کند.
خواهران او در سوگ برادرشان عزاداری کرده و با پخش خیرات، نماد همدردی و محبت خود را نشان می‌دهند. این عزاداری به مدت نه روز ادامه دارد و در روز سی‌ام بهمن، باد گرمی از زمین برخاسته که نشانه‌ای از آمدن بهار است.
بر این اساس بهار کوردی در منطقه کرمانشاه با گذشت ده روز بعد از مرگ پسر صیاد آغاز میگردد.
این داستان نه تنها بیانگر سختی‌های زمستان است بلکه نشانه تاب آوری و امید به زندگی و جوانمردی مردم کرد را نیز نمایان می‌کند.

گرفتن فال حافظ نیز یکی دیگر از رسوم محبوب در شب یلداست که به عنوان یک سنت فرهنگی در بین مردم کرمانشاه رواج دارد.

در شب یلدا، خوراکی‌های خاصی مانند انار، هندوانه، سیب سرخ، و لیمو زرد که نماد خورشید هستند، بر سر سفره قرار می‌گیرند. همچنین تنقلاتی مثل آجیل، راحت‌الحلقوم، نان پنجره‌ای و کاک نیز به عنوان خوراکی‌های ویژه این شب مصرف می‌شوند.

از سرگرمی‌های رایج در این شب می‌توان به بازی‌هایی مانند “گل یا پوچ” (زره مشتکی) و “جوراب بازی” اشاره کرد. در جوراب بازی، بازیکنان به دو گروه تقسیم شده و با پنهان کردن تیله در جوراب‌ها سعی می‌کنند تا گروه مقابل را به چالش بکشند.
جوراب بازی، که به عنوان گوروا بازی نیز شناخته می‌شود، یکی از بازی‌های سنتی و بومی مناطق کردستان و به ویژه کرمانشاه است. این بازی در شب‌های طولانی زمستان به ویژه در میان عشایر و خانواده‌ها برگزار می‌شود و به عنوان یک میراث فرهنگی ارزشمند در این منطقه شناخته می‌شود.
جوراب بازی دارای قدمت طولانی است و به عنوان یک فعالیت اجتماعی و تفریحی در میان مردم کردستان رواج دارد. این بازی در تیرماه سال ۱۳۹۸ به عنوان میراث ناملموس کردستان ثبت شده است.

موسیقی هوره
یکی دیگر از آداب جالب شب یلدا در کرمانشاه، هوره‌خوانی است. هوره نوعی موسیقی کردی با مضامین حماسی است که در این شب اجرا می‌شود و فضای خاصی را به مراسم می‌بخشد.

شب یلدا در کرمانشاه علاوه بر اینکه فرصتی برای گردهمایی خانواده‌هاست بلکه فرصتی برای پاسداشت فرهنگ غنی ایرانیان نیز به شمار می‌آید. این جشن با آداب و رسوم خاص خود، نمادی از همبستگی اجتماعی و فرهنگی مردم این منطقه است که نسل به نسل منتقل شده است.