امر به معروف و نهی از منکر نشان از احساس مسئولیت یک فرد نسبت به جامعه است و می توان گفت عدم سکوت در برابر اشتباهات فردی و سازمانی و در واقع نوعی مطالبه گری همراه با خیرخواهی است.
امر به‌ معروف و نهی از منکر در دو بعد فردی و سازمانی می‌تواند به رعایت حقوق فردی و جمعی در سطوح مختلف جامعه منجر شود. به این صورت که به موازات ترغیب و دعوت به رعایت حقوق فردی و جمعی بر اساس قانونِ برگرفته از شرع، شخص یا سازمان را نیز از عدم رعایت همان حقوق بازداشته و در واقع منع خواهیم کرد.
این دو مهم، یک نگرش، رفتار و حق دو سویه است که باعث می‌شود افراد پیش از جبر قانون با مصالحه و همدلی در احقاق حقوق خود و جامعه نقش ایفا کنند. حال اگر این رفتار را در سطوح سازمانی پیاده، اجرا و از آن استقبال کنیم این احقاق حق به شکل سیستماتیک در تار و پود جامعه ریشه خواهد زد.
پس نتیجه عمل به این دو فریضه مهم علاوه بر کاهش تنش در روابط میان فردی، ایجاد مودت در جامعه می‌باشد.
همچنین می‌توان امر به معروف و نهی از منکر را نوعی فرهنگ‌سازی نامید. ایجاد و تشویق فرهنگ مطلوب بر پایه اخلاقیات و شرع از یک سو و رفع و منع فرهنگ نامطلوب منجر به تضییع حقوق از سوی دیگر.
هنجارها و رفتارهای پسندیده بر پایه فرهنگ‌سازی برای افراد هر جامعه‌ای همواره مقبول‌تر از اجبار قانون است. پس چه بهتر که تلاش شود این رفتارها در قالب فریضه امر به معروف در جامعه نهادینه شوند.
و چه بسیار تخلفات قانونی که می‌توان از وقوع آن‌ها با تذکر و هشدار نسبت به عواقب بعدی پیشگیری کرد.
اگر بخواهیم نتیجه اِعمال این دو فریضه را در پیشگیری از جرم بررسی کنیم نیز به همین نقش فرهنگی خواهیم رسید. کاهش قانون‌شکنی‌ها از طریق آگاهی از عواقب آن با نهی از منکر از میسر خواهد شد. و ایجاد حس تعلق به جامعه از طریق نشان دادن نتیجه مثبت رعایت قوانین.

ایمان خسروی
عضو ستاد امر به معروف و نهی از منکر کل کشور