به گزارش روزنامه باختر، حدود یک ماه پیش بود که با انتشار اخباری مبنی بر «الکترونیکی شدن پرداخت کرایه اتوبوس در کرمانشاه» و حضور استاندار محترم در مراسم رونمایی از این سامانه، شهروندان به آینده‌ای روشن‌تر در حوزه حمل‌ونقل عمومی امیدوار شدند. اما با بررسی‌های دقیق‌تر روزنامه باختر و گفت‌وگو با کارشناسان این حوزه، مشخص می‌شود که این «گام مهم»، بیش از آنکه یک دستاورد کامل باشد، شبیه به «نمایش اولیه» یک پروژه بلندپروازانه است که بنیان مالی محکمی ندارد.

۴۷ دستگاه در برابر یک اتوبوس: مقایسه گمراه‌کننده
خبر رسمی حکایت از مجهز شدن ۴۷ دستگاه اتوبوس به سامانه کارت بلیت الکترونیکی دارد. در نگاه اول، این عدد ممکن است رضایت‌بخش به نظر برسد، اما سؤالی کلیدی مطرح می‌شود: آیا واقعا این اقدام انجام شده است؟

بر اساس اطلاعات واصله، این یک دستگاه اتوبوس مورد بهره برداری قرار گرفته توسط استاندار کرمانشاه تنها بخش بسیار کوچکی از نیاز واقعی شهر را پوشش می‌دهند. زمانی که یک خدمت عمومی اعلام می‌شود، انتظار می‌رود که دامنه اثرگذاری آن در سطح وسیع و نه محدود به یک نمونه نمایشی باشد. استفاده از کلماتی نظیر «وارد مدار بهره‌برداری شد» برای اجرای آزمایشی در بخش کوچکی از ناوگان، نوعی مغالطه خبری است که افکار عمومی را به اشتباه می‌اندازد. البته گویا مدیران شهرداری کرمانشاه شخص استاندار را نیز فریب داده و به ایشان اعلام کرده اند که همزمان با این یک اتوبوس نمایشی ۴۷ دستگاه از مجموع ۱۰۰ اتوبوس کرمانشاه را هم الکترونیکی کرده ایم.

سقف ۲۰ میلیاردی که ناپیداست
مهم‌تر از تعداد اتوبوس‌ها، وضعیت اعتبار مورد نیاز برای اجرای کامل این طرح است. کارشناسان فنی و مدیریتی که مستقیماً درگیر پروژه هستند، به صراحت اعلام کرده‌اند که برای الکترونیکی کردن کل ناوگان و رفع کامل مشکلات سیستمی، اعتبار مورد نیاز بالغ بر ۲۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

اینجاست که سؤال اصلی مطرح می‌شود: اگر اعتبار تأمین نشده است، چرا مدیران شهری و استانداری اصرار به انتشار اخبار مثبت و جامع درباره «الکترونیکی شدن» دارند؟

انتشار خبر در مورد آغاز به کار طرحی که اجرای کامل آن وابسته به تأمین مالی است، نه تنها شفافیت ندارد، بلکه یک «وعده بدون پشتوانه» است. این اقدام، در نهایت منجر به سرخوردگی شهروندانی خواهد شد که انتظار دارند از فردا، تمام مسیرهای روزانه خود را با کارت بلیت الکترونیکی طی کنند، در حالی که باید همچنان نگران پرداخت نقدی یا نبود امکانات باشند.

فریب افکار عمومی؛ هزینه‌ی سنگین‌ برای اعتماد عمومی
هوشمندسازی حمل‌ونقل عمومی (Smart City) یک مسیر تدریجی و نیازمند مدیریت منابع دقیق است. اما تبدیل یک «آغاز ضعیف» به یک «موفقیت کامل»، از طریق روابط عمومی، نه تنها کمکی به شهر نمی‌کند، بلکه هزینه‌ای بسیار سنگین‌تر از ۲۰ میلیارد تومان بر سازمان‌های خدمات‌رسان تحمیل می‌کند: از دست رفتن اعتماد عمومی.

استاندار محترم و سایر مدیران شهری باید پاسخگو باشند که چرا اجازه می‌دهند اخبار به گونه‌ای تنظیم و منتشر شود که گویی بخش کوچک اجرایی‌شده، کل پروژه را پوشش می‌دهد. این روش، بیش از آنکه نشان‌دهنده موفقیت باشد، نمادی از تلاش برای «نمایش» به جای «اجرا» است.

شهروندان حق دارند بدانند که طرح تا کجا پیش رفته و موانع اجرایی واقعی (مانند تأمین اعتبار ۲۰ میلیاردی) چیست، نه اینکه در یک فضای رسانه‌ای مثبت کاذب غوطه‌ور شوند. بیایید به جای رونمایی از یک دستگاه، منتظر اعلام تاریخ مشخص برای تأمین ۲۰ میلیارد تومان بمانیم.