هادی نوروزی/ سردبیر

کلان‌شهر کرمانشاه، با توپوگرافی خاص و بافت متراکمِ مرکزی، این روزها با معضلی دست‌وپنج نرم می‌کند که به چرخه‌ای معیوب بدل شده است؛ فرسودگی و کمبودِ ملموس در ناوگان اتوبوس‌رانی شهری، شهروندان را ناگزیر به استفاده از خودروهای شخصی کرده و این انتخابِ اجباری، پی‌آمدهای دامنه‌داری چون قفل‌شدگی ترافیکی و بحرانِ کمبود پارکینگ را برای هسته مرکزی شهر به ارمغان آورده است. وقتی زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی توانِ پاسخگویی به نیازهای روزانه شهروندان را نداشته باشد، شهروند نیز به‌طور طبیعی به سمت استفاده از وسیله نقلیه شخصی سوق پیدا می‌کند. در کرمانشاه، این مسئله تنها یک گره ترافیکی ساده نیست، بلکه نمادی از گسست در مدیریتِ تقاضای سفر است. خیابان‌هایی که ظرفیتشان برای حجمِ انبوهِ خودروهای تک‌سرنشین طراحی نشده، اکنون زیر بار فشارِ ترافیکِ ساعت‌های اوج، عملاً کارآمدی خود را از دست داده‌اند. از سوی دیگر، کمبودِ فضاهای پارک در محدوده بافت تجاری، به اتلاف وقت شهروندان و افزایشِ خشمِ ترافیکی منجر شده که در نهایت، کیفیت زندگی شهری را تحت‌الشعاع قرار داده است. راه‌حل این معادله، نه در توسعه‌ عرضیِ خیابان‌ها یا ایجاد پارکینگ‌های طبقاتیِ پرهزینه، بلکه در بازآفرینیِ اولویت‌های مدیریت شهری است. تا زمانی که اتوبوس به عنوان ستون فقراتِ حمل‌ونقل عمومی، در دسترس، سریع و با کیفیت نباشد، تقاضا برای استفاده از خودروی شخصی کاهش نخواهد یافت. شهرداری کرمانشاه باید با نوسازیِ ناوگان و ایجاد خطوط ویژه اتوبوس، «حقِ دسترسی» را به شهروند بازگرداند. تقویت حمل‌ونقل عمومی، نه یک هزینه، بلکه سرمایه‌گذاریِ مستقیم برای بازگشت آرامش به خیابان‌های کرمانشاه است. بدون تردید، عبور از این بحران نیازمندِ نگاهی کلان‌نگر است؛ نگاهی که در آن، شهر نه برای خودروها، بلکه برای انسان‌ها طراحی شود. برای شکستن این چرخه، باید مسیرِ استفاده از حمل‌ونقل عمومی را جذاب‌تر از پشت ترافیک ماندن با خودروی شخصی ساخت. در غیر این صورت، کرمانشاه در سال‌های پیش‌رو، با چالش‌های زیست‌محیطی و ترافیکیِ پیچیده‌تری روبه‌رو خواهد شد که عبور از آن‌ها هزینه‌هایی به‌مراتب گزاف‌تر از نوسازیِ ناوگانِ فعلی خواهد داشت.