هرمز بیگلری، شاعر، نویسنده و پژوهشگر نام‌آشنای کرمانشاهی و از چهره‌های مؤثر در ثبت و بازخوانی تاریخ و فرهنگ این استان، روز ۴ خرداد ۱۴۰۵ درگذشت. او با تألیف آثاری درباره تاریخ کرمانشاه، مشروطه، جنگ جهانی اول و زندگی‌نامه چهره‌های تاریخی این دیار، میراثی ارزشمند از خود بر جای گذاشت.

«هرمز بیگلری» از جمله چهره‌های فرهیخته و اثرگذار فرهنگ و تاریخ کرمانشاه بود؛ مردی که عمر خویش را در راه پژوهش، نویسندگی، شعر و پاسداشت هویت تاریخی زادگاهش صرف کرد. او در سال ۱۳۲۲ در محله فیض‌آباد کرمانشاه چشم به جهان گشود؛ محله‌ای که خود بخشی از حافظه تاریخی این شهر کهن به شمار می‌آید. پیوند خانوادگی او نیز با تاریخ و هویت کرمانشاه، این مسیر را برایش پررنگ‌تر ساخت؛ چرا که پدربزرگش، مرحوم عبدالله‌خان بیگلربیگی، از بانیان تکیه بیگلربیگی، یکی از آثار ارزشمند و ماندگار تاریخی این شهر بود.

بیگلری پیش از انقلاب اسلامی، مدتی شهردار نوسود و کنگاور بود و در این دوران تجربه‌ای عملی از مدیریت شهری و اجتماعی اندوخت. او بعدها مدتی نیز در رادیو و تلویزیون فعالیت داشت؛ عرصه‌ای که به او امکان داد تا در کنار علاقه‌مندی‌های فرهنگی، در میدان رسانه نیز حضوری مؤثر داشته باشد. پس از انقلاب، به‌عنوان کارمند اداره ارشاد فعالیت کرد و ارتباط او با حوزه فرهنگ و هنر همچنان ادامه یافت. اما آنچه نام هرمز بیگلری را ماندگار کرد، بیش از هر چیز، پژوهش‌های تاریخی و آثار مکتوب او درباره کرمانشاه و فرهنگ این دیار بود.

از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «تاریخ کرمانشاه در عصر قاجار»، «گزیده‌ای از اسناد و مکاتبات تاریخی کرمانشاه»، «زندگی‌نامه عبدالله‌خان بیگلربیگی کرمانشاهی»، «تاریخ فرهنگ کرمانشاه»، «تاریخ ده‌هزار ساله کرمانشاهان و تحقیقی درباره اقوام کرد آریایی»، «کرمانشاه در حوادث مشروطه و جنگ جهانی اول به روایت اسناد» و «تاریخ یکصد و پنجاه ساله شهرداری کرمانشاه» اشاره کرد. این آثار نشان می‌دهد که بیگلری تنها یک نویسنده یا شاعر نبود، بلکه مورخی دغدغه‌مند بود که کوشید لایه‌های فراموش‌شده تاریخ کرمانشاه را از دل اسناد، روایت‌ها و حافظه جمعی بیرون بکشد.

درگذشت او در ۴ خرداد ۱۴۰۵، فقدانی برای فرهنگ و تاریخ این سرزمین بود؛ اما میراث علمی و ادبی‌اش همچنان زنده است و برای نسل‌های آینده، همچون چراغی برای شناخت گذشته و پاسداشت ریشه‌ها باقی خواهد ماند.

پرستو نیروندی/ خبرنگار باختر