هادی نوروزی/ سردبیر در تمامی تعاریف متون، ما رسانه را به عنوان «چهارمین رکنِ قدرت» می شناسیم؛ نه به معنایِ رقیبی برای قدرت ها و حکومت ها، بلکه به معنایِ نهادی که وظیفه‌یِ نظارت بر عملکردِ حاکمیت و صیانت از حقوقِ شهروندان را بر عهده دارد. کارکردِ اصلیِ رسانه، ایجادِ شفافیت و نظارت بر چرخشِ […]

هادی نوروزی/ سردبیر

در تمامی تعاریف متون، ما رسانه را به عنوان «چهارمین رکنِ قدرت» می شناسیم؛ نه به معنایِ رقیبی برای قدرت ها و حکومت ها، بلکه به معنایِ نهادی که وظیفه‌یِ نظارت بر عملکردِ حاکمیت و صیانت از حقوقِ شهروندان را بر عهده دارد. کارکردِ اصلیِ رسانه، ایجادِ شفافیت و نظارت بر چرخشِ قدرت است. رسانه‌ای که وظیفه‌یِ نقد و پرسشگری را از خود سلب کند، دیگر رسانه نیست، بلکه به ابزاری برایِ توجیهِ تصمیمات و پوششِ خطاها تبدیل می‌شود. بحرانِ اصلی در ساختارهایِ رسانه‌ای، زمانی آغاز می‌شود که مرز میانِ «اطلاع‌رسانی» و «حمایت‌گری» از بین می‌رود. رسانه‌ای که در لحظاتِ حساس، به جایِ بازتابِ چالش‌ها و دغدغه‌هایِ مردم، به سمتِ ترویجِ روایت‌هایِ رسمی و حمایتِ بی‌قیدوشرط از قدرت متمایل شود، در واقع از مسیرِ اصلیِ خود منحرف گشته است. وقتی رسانه، حامیِ مردم را رها کرده و به مدافعِ منافعِ قدرت بدل می‌گردد، فرآیندِ «مسئولیت‌پذیریِ حاکمان» متوقف می‌شود. در چنین فضایی، قدرت بدونِ نظارت، به سمتِ خودکامگی و انحراف حرکت می‌کند.
پیامدِ این انحراف، چیزی جز «فساد» نیست. فساد تنها به معنایِ دریافتِ رشوه و اختلاس نیست، بلکه «فسادِ اطلاعاتی» و «فسادِ اخلاقِ حرفه‌ای» که از نقدِ مفقود شده پدید می‌آید، بسیار ویرانگرتر است. وقتی رسانه با سکوتِ عمدی یا بازتابِ گزینشیِ اخبار، مانع از دیده‌شدنِ خطاها می‌شود، در حقیقت، بستری برایِ رشدِ فسادِ ساختاری فراهم کرده است. در واقع، رسانه‌ای که از حمایت از حقوقِ شهروندان باز می‌ماند، ناخواسته به هم‌پیمانیِ میانِ قدرت و فساد کمک می‌کند.
در نهایت، اعتبارِ یک رسانه در میزانِ وفاداری‌اش به «حقیقت» است، نه به «صندلی‌هایِ قدرت». رسانه باید همواره با نگاهی نقادانه، صدایِ کسانی باشد که قدرت را در اختیار دارند تا از مسیرِ درست حرکت کنند، و همزمان، پناهِ اصلیِ مردمی باشد که در برابرِ تصمیماتِ حاکمیت، نیازمندِ شنیده شدن و دفاع هستند. اگر رسانه، وظیفه‌یِ خود را در حمایت از مردم از یاد ببرد، نه تنها اعتمادِ عمومی را از دست می‌دهد، بلکه به یکی از عواملِ اصلیِ فروپاشیِ اخلاقی و اجتماعیِ جامعه تبدیل خواهد شد.