همزمان با هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، خانه تاب‌آوری از انتشار اثری تازه در حوزه مطالعات اجتماعی خبر داد. کتاب «درسنامه تاب‌آوری اجتماعی» به قلم دکتر محمدرضا مقدسی در چارچوب مأموریت ملی دانشگاهی تاب‌آوری منتشر شده و به جامعه علمی، پژوهشگران و علاقه‌مندان این حوزه معرفی شده است.

به گزارش باختر انتشار این اثر از سوی خانه تاب‌آوری را می‌توان گامی مهم در توسعه ادبیات علمی تاب‌آوری در کشور دانست. تاب‌آوری در سال‌های اخیر به یکی از مفاهیم کلیدی در علوم اجتماعی، روان‌شناسی، سیاست‌گذاری اجتماعی و حوزه رفاه تبدیل شده و پژوهشگران بسیاری به مطالعه ابعاد مختلف آن پرداخته‌اند.

کتاب «درسنامه تاب‌آوری اجتماعی» در ۹۸ صفحه و در قالب ۱۰ فصل تدوین شده است. این اثر تلاش می‌کند تصویری روشن و نظام‌مند از مفهوم تاب‌آوری اجتماعی، ابعاد آن و سازوکارهای تقویت این ظرفیت در جامعه ارائه دهد.

خانه تاب‌آوری و توسعه دانش تاب‌آوری اجتماعی

این کتاب با رویکردی آموزشی و کاربردی نوشته شده و مخاطبان آن شامل دانشجویان، پژوهشگران، مدیران اجتماعی، مددکاران، فعالان حوزه رفاه اجتماعی و علاقه‌مندان به مباحث توسعه اجتماعی هستند.
خانه تاب‌آوری با معرفی این اثر تلاش دارد منابع علمی مرتبط با آموزش تاب‌آوری اجتماعی را در دسترس جامعه علمی قرار دهد.

نویسنده در این کتاب ضمن معرفی مبانی نظری تاب‌آوری اجتماعی، به بررسی راهبردها و چشم‌اندازهای توسعه این مفهوم در سطح جامعه نیز پرداخته است.

تاب‌آوری اجتماعی؛ مفهومی کلیدی در مدیریت بحران

در سال‌های اخیر مفهوم تاب‌آوری یا Resilience به یکی از مفاهیم اساسی در مدیریت بحران، توسعه اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی تبدیل شده است. جوامع امروزی با چالش‌هایی مانند بحران‌های اقتصادی، بلایای طبیعی، تغییرات فرهنگی و فشارهای اجتماعی مواجه هستند.

در چنین شرایطی، توانایی جامعه برای سازگاری با شرایط دشوار، بازسازی ظرفیت‌ها و ادامه مسیر توسعه اهمیت زیادی پیدا می‌کند. **تاب‌آوری اجتماعی** مجموعه‌ای از ظرفیت‌ها، منابع و توانمندی‌هایی است که به افراد، گروه‌ها و نهادهای اجتماعی کمک می‌کند در برابر بحران‌ها مقاومت کنند و مسیر بازسازی و پیشرفت را ادامه دهند.

نقش سرمایه اجتماعی در تاب‌آوری جامعه

در این درسنامه موضوعاتی مانند تعریف و مبانی نظری تاب‌آوری اجتماعی، عوامل شکل‌دهنده تاب‌آوری در جامعه، نقش سرمایه اجتماعی در افزایش تاب‌آوری، اهمیت مشارکت اجتماعی و نقش آموزش و یادگیری اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است.

نویسنده در این اثر نشان می‌دهد که تاب‌آوری اجتماعی حاصل تعامل عوامل گوناگونی در سطوح فردی، خانوادگی، سازمانی و اجتماعی است.

یکی از محورهای مهم مطرح شده در کتاب، بررسی ابعاد فرهنگی، اقتصادی، نهادی و ارتباطی تاب‌آوری اجتماعی است. جامعه‌ای که از شبکه‌های اجتماعی فعال، اعتماد عمومی، همبستگی اجتماعی و ساختارهای حمایتی برخوردار باشد، توان بیشتری برای مقابله با بحران‌ها خواهد داشت.

آموزش و تقویت تاب‌آوری در جامعه

در بخش دیگری از این کتاب، سازوکارهای تقویت تاب‌آوری اجتماعی بررسی شده است. در این بخش نقش آموزش، توانمندسازی اجتماعی، توسعه مهارت‌های فردی و جمعی، تقویت مشارکت شهروندان و ایجاد شبکه‌های حمایتی مورد توجه قرار گرفته است.

به باور نویسنده، نهادهای آموزشی، سازمان‌های اجتماعی، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی نقش مهمی در گسترش فرهنگ تاب‌آوری دارند. خانه تاب‌آوری نیز در همین راستا با برگزاری دوره‌ها، کارگاه‌های تخصصی و فعالیت‌های پژوهشی تلاش می‌کند فرهنگ تاب‌آوری را در جامعه گسترش دهد.

نقش خانه تاب‌آوری در گسترش فرهنگ تاب‌آوری

انتشار کتاب «درسنامه تاب‌آوری اجتماعی» در چارچوب مأموریت ملی دانشگاهی تاب‌آوری انجام شده است. این مأموریت با هدف گسترش دانش تاب‌آوری، توسعه آموزش‌های تخصصی و تقویت فرهنگ تاب‌آوری در جامعه شکل گرفته است.

دکتر محمدرضا مقدسی، نویسنده این اثر، از پژوهشگران شناخته‌شده حوزه تاب‌آوری در ایران و بنیان‌گذار خانه تاب‌آوری است. این مرکز تخصصی در سال‌های اخیر با برگزاری دوره‌های آموزشی، کارگاه‌ها و پروژه‌های پژوهشی نقش مهمی در توسعه دانش تاب‌آوری در کشور داشته است.

از دیگر آثار منتشر شده توسط دکتر مقدسی می‌توان به کتاب‌های «تاب‌آوری زنان»، «تاب‌آوری کودکان»، «پرورش تاب‌آوری» و «تاب‌آوری اقدام در کوچینگ» اشاره کرد.

انتشار کتاب «درسنامه تاب‌آوری اجتماعی» می‌تواند به عنوان منبعی علمی برای دانشجویان رشته‌های علوم اجتماعی، روان‌شناسی، مددکاری اجتماعی و مدیریت مورد استفاده قرار گیرد.

خانه تاب‌آوری امیدوار است با توسعه منابع آموزشی و پژوهشی در حوزه تاب‌آوری، زمینه افزایش آگاهی اجتماعی و تقویت ظرفیت‌های جامعه برای مواجهه با بحران‌ها و چالش‌های پیچیده فراهم شود.