آیین جوانمردی و کنش پهلوانی در کرمانشاه به عنوان یکی از ارکان فرهنگی و اجتماعی این منطقه، ریشه‌ای عمیق و تاریخی دارد. این آیین نه تنها به ورزش‌های باستانی و زورخانه‌ای مرتبط است، بلکه به اخلاق و رفتار اجتماعی نیز پیوند دارد.
آیین جوانمردی و کنش پهلوانی در فرهنگ ایرانی به عنوان نمادهای شجاعت، صداقت و فداکاری شناخته می‌شوند. این آیین‌ها ریشه در تاریخ کهن ایران دارند و به ویژه در ادبیات حماسی مانند شاهنامه فردوسی تجلی یافته‌اند. جوانمردی به معنای رفتار نیکو، احترام به دیگران و حمایت از ضعیفان است.
این ویژگی‌ها نه تنها در میدان جنگ، بلکه در زندگی روزمره نیز باید مورد توجه قرار گیرد. پهلوانان ایرانی، با الهام از این آیین، همواره سعی داشتند تا در کنار قدرت جسمانی، اخلاق و انسانیت را نیز حفظ کنند.
کنش پهلوانی شامل فداکاری برای وطن، دفاع از حقوق مظلومان و ایستادگی در برابر ظلم و فساد است.
این کنش‌ها نه تنها به عنوان یک وظیفه اجتماعی، بلکه به عنوان یک ارزش انسانی تلقی می‌شوند. در نهایت، آیین جوانمردی و کنش پهلوانی نه تنها بخشی از هویت فرهنگی ایرانیان است، بلکه می‌تواند الگویی برای نسل‌های آینده باشد تا با تکیه بر اصول اخلاقی و انسانی، دنیایی بهتر بسازند.

به گزارش باختر پهلوانی به صورت نمادین در طول تاریخ به شکل‌های مختلف بازنمایی شده است، ماهیت آن به عنوان یک عمل فرهنگی پیچیده است و در پاسخ به پویایی‌های اجتماعی معاصر به تکامل خود ادامه می‌دهد.
پهلوانی در کرمانشاه به عنوان یک فرهنگ و سنت دیرینه در این منطقه شناخته می‌شود. این شهر به خاطر میهمان‌نوازی و جوانمردی مردمش شهرت دارد و در طول تاریخ، پهلوانان زیادی از آن برخاسته‌اند. ریشه‌های این فرهنگ به دوران قاجار برمی‌گردد، زمانی که زائران برای زیارت عتبات عالیات از کرمانشاه عبور می‌کردند و مردم این شهر با آغوش باز از آن‌ها استقبال می‌کردند
زورخانه‌ها، مکان‌های اصلی تمرین و رقابت پهلوانان، در کرمانشاه رونق زیادی داشتند. در این مکان‌ها، پهلوانان به تمرین و برگزاری مسابقات می‌پرداختند و نام‌هایی چون حسین گلزار و علی‌آقا جاویدان در تاریخ ورزش پهلوانی ایران جاودانه شده‌اند. حسین گلزار با قدرت و مهارت‌های بی‌نظیرش، نه تنها در کرمانشاه بلکه در سرتاسر ایران شناخته شده بود
امروزه نیز تلاش‌هایی برای احیای این سنت‌ها و برگزاری مسابقات کشتی پهلوانی در کرمانشاه ادامه دارد. با وجود تغییرات اجتماعی و فرهنگی، ویژگی‌های جوانمردی و ایثار همچنان در خون مردم این دیار جاری است

تاریخچه و ریشه‌های فرهنگی

آیین جوانمردی در ایران به ویژه در کرمانشاه، دارای تاریخچه‌ای غنی است که به دوران پیش از اسلام برمی‌گردد. در آن زمان، جوانمردان در گروه‌هایی نظیر عیاران و آزادان فعالیت می‌کردند و پس از ورود اسلام، این مفهوم با واژگانی چون شاطران و اخوان گسترش یافت. این آیین نه تنها به ورزش بلکه به رفتارهای اخلاقی و اجتماعی نیز مربوط می‌شود و جوانمردان به عنوان الگوهایی برای جامعه شناخته می‌شوند.

ویژگی‌های اخلاقی جوانمردی

جوانمردی به معنای فداکاری، ایثار، صداقت و احترام به دیگران است. در واقع، این ویژگی‌ها جزو اصول اساسی آیین جوانمردی محسوب می‌شوند. افرادی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، باید به اصولی چون احترام به پیشکسوتان، صداقت در گفتار و عمل، و محبت به مردم پایبند باشند. این اصول نه تنها در ورزش بلکه در زندگی روزمره نیز مورد توجه قرار می‌گیرند.

ورزش زورخانه‌ای

ورزش زورخانه‌ای یکی از مهم‌ترین نمودهای کنش پهلوانی است که در آن علاوه بر تقویت جسم، روحیه جوانمردی نیز تقویت می‌شود. زورخانه‌ها به عنوان مکان‌هایی برای تجمع جوانمردان و تمرینات ورزشی شناخته می‌شوند. آداب و رسوم خاصی نظیر احترام به گود (محل تمرین) و رخصت گرفتن از بزرگترها، نشان‌دهنده اهمیت اخلاق در این ورزش است.

نقش قهرمانان

کرمانشاه همواره مهد قهرمانانی بوده که با افتخارآفرینی‌های خود در میادین ورزشی، نمادهایی از جوانمردی را معرفی کرده‌اند.
کرمانشاه، به عنوان مهد قهرمانان ورزشی ایران، همواره در میادین مختلف ورزشی درخشیده است. این استان نه تنها به دلیل تاریخچه غنی خود در ورزش، بلکه به خاطر جوانمردی و افتخارآفرینی‌های ورزشکارانش شناخته می‌شود. در سال‌های اخیر، ورزشکاران کرمانشاهی موفق به کسب مدال‌های متعدد در مسابقات بین‌المللی شده‌اند که نشان‌دهنده استعداد و تلاش بی‌وقفه آنهاست.
این موفقیت‌ها نه تنها نماد تلاش و پشتکار ورزشکاران کرمانشاهی است، بلکه نمایانگر روحیه جوانمردی و تعهد آنها به ورزش و جامعه نیز می‌باشد. با این روند، کرمانشاه همچنان به عنوان یک قطب ورزشی در ایران و جهان شناخته خواهد شد.
بیقین قهرمانانی مانند پوریای ولی نیز که نه تنها در عرصه ورزش بلکه در زمینه اخلاق نیز الگو بودند، تأثیر بسزایی بر ترویج فرهنگ جوانمردی داشته‌اند. این قهرمانان با پایبندی به ارزش‌های انسانی و اخلاقی خود، باعث ایجاد غرور ملی و عزت کشور شده‌اند.

اهمیت ترویج فرهنگ جوانمردی

ترویج فرهنگ جوانمردی وظیفه‌ای ملی و اخلاقی است که باید مورد توجه قرار گیرد. برگزاری جشنواره‌ها و مراسم‌های فرهنگی نظیر جشنواره رسم جوانمردی در کرمانشاه، فرصتی برای تجلیل از این ارزش‌ها و معرفی الگوهای مثبت به نسل جدید است. همچنین، این رویدادها می‌توانند نقش مهمی در تقویت هویت اجتماعی و فرهنگی جامعه ایفا کنند.

آیین جوانمردی و کنش پهلوانی در کرمانشاه نه تنها بخشی از تاریخ فرهنگی این منطقه است بلکه ابزاری برای انتقال ارزش‌های انسانی و اخلاقی به نسل‌های آینده محسوب می‌شود. با توجه به تأثیرات مثبت این آیین بر جامعه، لازم است تا اقدامات بیشتری برای ترویج آن انجام شود تا نسل جدید نیز با این ارزش‌ها آشنا شود و آنها را در زندگی روزمره خود به کار گیرد.
دکترمحمدرضا مقدسی بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران با توجه به تأکید بر اهمیت فرهنگ پهلوانی در جامعه معاصر، تاکید میکند که برگزاری جشنواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی مرتبط با این آیین می‌تواند به احیای ارزش‌های اخلاقی و ترویج آن‌ها در میان جوانان کمک کند.
از جانب دیگر ورزش بعنوان عمده ترین ابزار در توسعه توانایی جوانان و تقویت تاب آوری آنها همیشه مطرح بوده و هست ضمن اینکه  بایستی یاد آور شد جوانمردی در کرمانشاه یک میراث زنده است که باید با تلاش‌های مستمر حفظ و گسترش یابد.